ฐานแต่งตัวหรือบทบาทสมมุติ (Pretend Play & Dress-Up) เป็นพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้เด็กก้าวออกจากกรอบความเป็นตัวเอง เพื่อทดลองเป็นบุคคลหรืออาชีพต่าง ๆ ผ่านชุดและอุปกรณ์ประกอบฉาก เช่น ชุดคุณหมอ เสื้อสะท้อนแสง ชุดดับเพลิง หรือหมวกนิรภัย กิจกรรมนี้โดดเด่นอย่างยิ่งในการฝึกให้เด็ก “คิดเป็น วางแผนเป็น และอยู่ร่วมกับผู้อื่นเป็น” โดยส่งเสริมทักษะ EF ในแต่ละด้านอย่างลึกซึ้ง ดังนี้:

1. ความยืดหยุ่นทางความคิดและการปรับตัว (Cognitive Flexibility / Shift) ⭐ เด่นที่สุด

• สลับบทบาทและมุมมอง: เด็กสามารถเปลี่ยนบทบาทตามสถานการณ์ เช่น นาทีนี้เป็นนักดับเพลิง นาทีถัดไปเปลี่ยนเป็นผู้ช่วยคุณหมอ ทำให้สมองเรียนรู้การมองโลกจากมุมของคนอื่น (Theory of Mind)

• ปรับเปลี่ยนเรื่องราวตามจินตนาการ: เมื่อเพื่อนร่วมเล่นสร้างสถานการณ์ใหม่ขึ้นมา เด็กต้องคิดหาทางเชื่อมโยงเรื่องราวให้ลื่นไหล ปรับบทสนทนาและท่าทางไปตามบริบทที่เปลี่ยนไปอย่างยืดหยุ่น

• ใช้วัตถุแทนสิ่งของ (Symbolic Thinking): นำอุปกรณ์ตรงหน้ามาดัดแปลงเป็นสิ่งของในจินตนาการ ช่วยขยายกรอบความคิดสร้างสรรค์และไม่ยึดติดกับหน้าที่เดิมของสิ่งของ

2. การคิดวางแผนและจัดระบบเรื่องราว (Planning & Organizing)

• วางโครงเรื่องก่อนเล่น: เด็กต้องกำหนดบทบาท สมมุติกติกา และตกลงกันว่า “ใครจะรับบทเป็นอะไร” และ “เหตุการณ์จะดำเนินไปอย่างไร”

• เลือกใช้อุปกรณ์ให้สอดคล้อง: วางแผนเลือกชุด หมวก และพร็อพให้ตรงกับบทบาทที่ได้รับ เช่น สวมหมวกนิรภัยและเสื้อสะท้อนแสงเมื่อต้องรับบทเป็นช่างก่อสร้างหรือเจ้าหน้าที่กู้ภัย

• จดจำบทบาท (Working Memory): จำหน้าที่และลักษณะนิสัยของตัวละครนั้น ๆ ไว้ตลอดการเล่น เพื่อให้สื่อสารและแสดงออกได้ตรงกับบทบาทที่วางไว้

3. การควบคุมอารมณ์และการยับยั้งชั่งใจ (Emotional Control & Inhibitory Control)

• ยับยั้งความต้องการส่วนตน: เมื่อเล่นบทบาทสมมุติ เด็กต้องอยู่ในบทบาทของตัวละครนั้นจริง ๆ ไม่ทำตามใจตัวเองทันที และต้องอดทนรอจังหวะที่ตัวละครของตนจะถึงคราวออกมามีบทบาท

• จำลองและจัดการอารมณ์: การสวมบทบาทช่วยให้เด็กได้ทดลองสัมผัสอารมณ์ต่าง ๆ เช่น ความกล้าหาญ ความเห็นอกเห็นใจ หรือความกลัว ในพื้นที่ที่ปลอดภัย ทำให้เข้าใจวิธีรับมือกับอารมณ์เหล่านั้นในชีวิตจริง

4. การเข้าใจผู้อื่นและการอยู่ร่วมในสังคม (Empathy & Social EF)

• ฝึกเอาใจใส่ผู้อื่น: การเล่นบทบาทผู้ช่วยเหลือ เช่น คุณหมอ พยาบาล หรือนักดับเพลิง ช่วยปลูกฝังความเอื้ออาทรและการใส่ใจความรู้สึกของผู้อื่น

• การต่อรองและทำงานร่วมกัน: ต้องสื่อสาร รับฟังความคิดเห็นของเพื่อน และประนีประนอมเมื่อเรื่องราวขัดแย้งกัน เพื่อให้การเล่นดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่นและสนุกสนานไปด้วยกัน